గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం అంటే కేవలం గుంతలు తవ్వడమే అనే పాత ముద్రను చెరిపివేసి, దానిని పర్యావరణ పరిరక్షణకు మరియు రైతు సంక్షేమానికి ఒక వారధిగా మార్చారు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ . ఆయన నేతృత్వంలోని పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ తీసుకున్న వినూత్న నిర్ణయాలు నేడు పల్లె సీమల్లో శాశ్వత పనుల సృష్టితో పాటు పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడుతున్నాయి.
ఉపాధి హామీ పథకం నిధులతో సరికొత్త జీవం అందిస్తూ గ్రామాలకు, రైతుకు కొండంత అండగా, పర్యావరణ హితంగా పచ్చదనం తో నిండుతున్నాయి.
గతంలో ఈ పథకం నిధుల వినియోగంలో స్పష్టమైన లక్ష్యం ఉండేది కాదు. కానీ శ్రీ పవన్ కళ్యాణ్ గారు బాధ్యతలు చేపట్టాక, ప్రతి పైసా రైతు అభివృద్ధికి మరియు పర్యావరణానికి మేలు చేసేలా ప్రణాళికలు రూపొందించారు.
గోకులం షెడ్లతో పాడి రైతులకు, తమ ఆవులను ఇంటి వద్ద కాకుండా, గోకులం షెడ్లో ఉంచితే నిర్వహణ సులభం. పాల సేకరణ సెంటర్ దగ్గరగా ఉంటుంది. వ్యర్థాలు ఒకేచోట ఉండి బయోగ్యాస్ గా ఉపయోగించుకోవచ్చు. లేదా ఎరువుగా వాడుకోవచ్చును. ఒక గ్రామంలో 20 మంది రైతులు తమ గేదెలను గ్రామంలోకి వదిలేయకుండా, గోకులం షెడ్లో ఉంచితే ట్రాఫిక్ సమస్య తగ్గుతుంది. పశువులు ప్రమాదాలకు గురి కావు, గ్రామం శుభ్రంగా ఉంటుంది. 375 కోట్లతో 21,567 గోకులం షెడ్లు నిర్మించడం ద్వారా పాడి రైతులకు గౌరవప్రదమైన ఉపాధిని కల్పించారు. ఇది పశువుల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడమే కాకుండా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేసింది.
పర్యావరణ హితం కోసం ఫారం పాండ్స్ తో శ్రీకారం చుట్టారు. దీని మూలంగా వేసవి లో పశుగ్రాసం కొరత లేకుండా, పర్యావరణానికి మేలు జరిగేలా, ఈ శాఖ సాధించిన విజయాలు అద్భుతమైనవి. జల సంరక్షణ కొరకు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 1,06,788 ఫారం పాండ్స్ (పంట కుంటలు) మరియు 15,000 నీటి తొట్టెల నిర్మాణం చేపట్టడం ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం. ఇవి వర్షపు నీటిని భూమిలోనే ఇంకేలా చేస్తూ, భూగర్భ జల మట్టాన్ని పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
వాతావరణ మార్పుల వల్ల కలిగే అనావృష్టిని తట్టుకునేలా భూమిని తేమగా ఉంచడం మరియు అత్యవసర సమయాల్లో పంటలను కాపాడటం ద్వారా పర్యావరణ సమతుల్యతను ఈ ఫారం పాండ్స్ కాపాడుతుంటాయి. దుర్భిక్షానికి తావు లేకుండా ఇవి పచ్చ ధనాన్ని కాపాడతాయి.
గతంలో ఉపాధి హామీ నిధులు దారి మళ్లుతున్నాయన్న విమర్శలకు తనదైన శైలిలో శ్రీ పవన్ కళ్యాణ్ గారు ముగింపు పలికారు. క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షణను కఠినతరం చేసి, నిధులు నేరుగా అర్హులైన రైతులకే చేరేలా వ్యవస్థను ప్రక్షాళన చేశారు. నిధుల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టి, ఆ నిధులతో గ్రామాల అభివృద్ధికి బాటలు వేశారు.
ముగింపు:
“మనం ప్రకృతిని కాపాడితే.. ప్రకృతి మనల్ని కాపాడుతుంది” అనే సిద్ధాంతాన్ని పవన్ కళ్యాణ్ గారు తన శాఖ ద్వారా అక్షరాలా అమలు చేసి చూపిస్తున్నారు. కేవలం కాగితాల మీద పథకాలు కాకుండా, లక్షలాది ఫారం పాండ్స్ మరియు గోకులం షెడ్లతో క్షేత్రస్థాయిలో మార్పును తీసుకువచ్చిన ఆయన కృషి ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రామీణాభివృద్ధి చరిత్రలో నిలిచిపోతుంది.
